De leukste rijnoevervaarten van Nederland met de Blauwe Bever

    E-mail: info@deblauwebever.nl

Historie Safarischip de Blauwe Bever

Aanleiding, nieuwe inzichten

Aan het eind van de jaren 1970 begon de waterkwaliteit van de rivier de Rijn langzaam maar zeker te verbeteren, nadat deze na de Tweede Wereldoorlog en in de jaren 1960 in hoge mate was verslechterd. Er werd gezegd dat je er, bij wijze van spreken, een filmrolletje in kon ontwikkelen, zoveel chemicaliën en pesticiden werden in de rivier aangetroffen en door zoutlozingen van de kalimijnen in Frankrijk werd het er niet beter op.
Maar de inzichten, die bij het grote publiek bekend werden met de publicatie van het rapport ‘Grenzen aan de Groei’ van de Club van Rome, drongen ook steeds meer door bij beleidsmakers en in het denken over het beheer van het rivierecosysteem.
Maatregelen als terugdringen van lozingen, verbeterde industriële processen en rioolwaterzuivering hadden een zodanig effect, dat de rivier weer tot leven kwam.

Herstelplan Ooievaar

De natuurbescherming kwam met een herstelplan voor het rivierecosysteem ‘Plan Ooievaar 1986’.
Daarin werd gepleit voor een ‘stroomgebiedbenadering’, waarin de rivier van bron tot monding werd bezien, nadrukkelijk in combinatie met de aanliggende gronden (toevoegen van ruimte). Aan de rivierdynamiek werd een hoge waarde toegekend, loslaten in plaats van beteugelen. Ook moest er geen landbouw meer in de uiterwaarden, die zou natuurlijke ontwikkelingen, zoals de vorming van ooibos, belemmeren.
Bij gebieden zoals ‘De Blauwe Kamer’ werden oevers weer nadrukkelijk onderdeel van de rivier gemaakt. Hierdoor kon het rivierecosysteem zich herstellen. De rivier als één groot natuurgebied was voor de Nederlanders een nieuw fenomeen.

Samenhang rivier en landschap

De stichting Utrechts Landschap zag het als haar taak de mensen hiermee vertrouwd te maken en ontdekte dat dit het beste vanuit de rivier kon plaatsvinden. Varend op de rivier beleef je op een intense manier, dat het bij een rivierecosysteem niet alleen gaat om de afvoer van water. Ook wordt vanaf een schip op de rivier de samenhang tussen verschillende gebieden veel helderder zichtbaar.

Zoektocht naar een schip

Het Utrechts Landschap ging in 1998 op zoek naar een schip, waarbij het mogelijk moest zijn om de passagier vanaf de rivier over de zomerdijken te laten kijken. Tevens moest het schip op elke gewenste plek kunnen aanleggen
Vele boten zijn de revue gepasseerd, van landingsvaartuigen, oliebestrijdingsschepen, oude ponten en zelfs een visserij-inspectie vaartuig.
Uiteindelijk viel het oog op de ‘Katana’, een schip afgemeerd in Heeg, dat diende als woonschip. Het was ooit een Oost-Duits patrouilleschip, groot genoeg voor ongeveer vijftig passagiers, hoog genoeg om over de kades (zomerdijken) te kunnen kijken en met een redelijk simpele verbouwing om te vormen tot een echte excursieboot. Een beetje spartaans, open dek, met spudpalen om te af te meren en een grote loopplank om de excursie op de oever voort te kunnen zetten.

Verbouwing

De romp is in Friesland volgens de normen van de scheepvaartinspectie gerepareerd. Door de timmerlieden van Utrechts Landschap is in de Eem bij Eembrugge de kajuit gebouwd. Vele aanpassingen werden doorgevoerd om aan de door de Inspectie opgelegde regels van het varen op de Rijn te voldoen. In 2000 werd het groene licht gegeven.
Het schip werd omgedoopt in ‘De Blauwe Bever’, om de relatie met natuurgebied de Blauwe Kamer en het herstel van de riviernatuur waarvan de terugkeer van de bever een symbool was, tot uitdrukking te brengen. De twee motoren werden in 2011 vervangen door zo goed als nieuwe diesels, afkomstig van stroomgeneratoren uit gesloten Vliegbasis Soesterberg. Na vele jaren trouwe vaart heeft Utrechts Landschap in 2016 afscheid van het schip genomen om hun middelen meer in te kunnen zetten voor aankoop en beheer van natuurgebieden

De Blauwe Bever nu

Vanuit de kring van vrijwilligers is het initiatief ontstaan om in eigen beheer een doorstart te maken. Hier heeft het Utrechts Landschap van harte aan meegewerkt. Het schip werd in februari 2017 voor een symbolisch bedrag overgedragen aan de nieuw opgerichte stichting Rijnoevervaarten. We werken sindsdien aan een grotere naamsbekendheid, waardoor meer mensen uit de aangrenzende provincies Utrecht en Gelderland en andere delen van ons land, het schip en via het schip het rivierlandschap en de daarbij behorende natuur ontdekken.